Voor het ontwikkelen van producten en diensten voor de doelgroep mantelzorgers is inzicht in de wensen en behoeften van mantelzorgers essentieel. Ook problemen waarmee mantelzorgers te maken hebben tijdens het uitvoeren van hun mantelzorg taken bieden kansen voor het verbeteren of ontwikkelen van nieuwe producten of diensten.

Waar lopen mantelzorgers in het dagelijks leven tegenaan en wat zijn hun persoonlijke ervaringen en inzichten? Vanuit de praktijk is door middel van interviews en observaties inzicht verkregen in de problemen, wensen en behoeften van mantelzorgers. Vanuit deskresearch is dit aangevuld en zijn producten en diensten gevonden die hierop inspelen.

Uit de praktijk blijkt dat de taken die door mantelzorgers verricht worden uiteenlopen van begeleiding bij een doktersbezoek, huishoudelijke hulp, verpleegkundige hulp tot persoonlijke verzorging. Uit onderzoek van het pensioenfonds PGGM blijkt dat de meest verleende zorg door mantelzorgers in de sector zorg en welzijn is:

  • emotionele ondersteuning (76%)
  • praktische ondersteuning (73%)
  • huishoudelijke verzorging (43%)
  • persoonlijke verzorging (22%)
  • toezicht houden (14%)
  • verpleegkundige handelingen (9%).

Hoe een mantelzorger de belasting ervaart verschilt per persoon. Het kan zijn dat iemand die twee keer in de week langskomt, zijn mantelzorgtaken zwaarder beoordeelt dan iemand die hier dagelijks mee te maken heeft.

In tegenstelling tot wat werd gedacht, ervaren mantelzorgers nauwelijks problemen met de hulpmiddelen. Waar zij vooral veel last van hebben is de psychische belasting van het regelen van zaken. Vooral het niet weten waar je terecht kunt en het onbegrip van de instanties wordt als zeer storend ervaren.

De uitkomsten van het praktijkonderzoek zijn aangevuld met deskresearch. Daaruit komen problemen naar voren die een groter deel van de doelgroep mantelzorgers heeft, zoals:

Verandering in de financiële situatie. Vaak is deze zowel aan de inkomsten- als uitgavenzijde negatief:

  • minder inkomsten door minder tijd voor betaald werk door de zorgtaken, beperkte vergoedingsregelingen en geen of verlaagde pensioenopbouw;
  • hogere kosten door woningaanpassingen, hogere premies en meer eigen bijdragen.

Het combineren van werk- en zorgtaken. Veel werkgevers en werknemers zijn niet voldoende op de hoogte van de wetgeving rond mantelzorgers in combinatie met hun werk. Toch zijn er regels die toepasbaar zijn op mantelzorgers, zoals calamiteitenverlof, kortdurend en langdurend zorgverlof en in deeltijd werken.

De behoeften van mantelzorgers zijn in te delen in twee categorieën:

  • Praktische en materiële steun. Dit bestaat uit hulpmiddelen, regelingen en voorzieningen. Bijvoorbeeld financiële ondersteuning vanuit de AWBZ of vergoeding van een tillift.
  • Emotionele steun. Hierbij gaat het om een luisterend oor, aandacht en waardering.

Er zijn diverse producten en diensten die inspelen op de behoeften van mantelzorgers:

  • Zorgnetwerken via internet, zoals WeHelpen (www.wehelpen.nl) en Caren (www.carenzorgt.nl). Een mantelzorger kan op deze zorgwebsites een besloten netwerk maken en de zorg rondom de zorgvrager organiseren.
  • Respijtzorg: alle mantelzorgtaken worden tijdelijk overgenomen door een zorgvrijwilliger of beroepskracht, waardoor de mantelzorger even tijd voor zichzelf krijgt.